{"id":348,"date":"2013-01-05T01:47:28","date_gmt":"2013-01-05T00:47:28","guid":{"rendered":"http:\/\/rhusarski.wordpress.com\/?p=348"},"modified":"2022-03-20T16:22:59","modified_gmt":"2022-03-20T15:22:59","slug":"w-spektakularnym-stylu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wloczykij.org\/blog\/2013\/01\/05\/w-spektakularnym-stylu\/","title":{"rendered":"W spektakularnym stylu!"},"content":{"rendered":"

Cz\u0119sto powodem, dla kt\u00f3rych ludzie rezygnuj\u0105 z podr\u00f3\u017cowania jest brak czasu. Nawet ludzie pracuj\u0105cy na pe\u0142nym etacie zazwyczaj (nie wliczaj\u0105c hardcor\u00f3w) maj\u0105 troszk\u0119 wolnego czasu w okresie noworocznym. Czemu by wi\u0119c nie wykorzysta\u0107 tych kilka dni wolnego, na ma\u0142y skok za granic\u0119 np. do Mo\u0142dawii?<\/span>\u00a0 Z pozoru szalony pomys\u0142 portalu podr\u00f3\u017cniczego Peron 4 wyj\u0105tkowo przypad\u0142 mi do gustu. Sil\u0105c si\u0119 na szczero\u015b\u0107 – by\u0142em te\u017c znudzony coroczn\u0105 rutyn\u0105 – sylwester zawsze wygl\u0105da\u0142 (i ko\u0144czy\u0142 si\u0119) tak samo.<\/p>\n

Kiszyni\u00f3w – stolica Mo\u0142dawii, na mapie wygl\u0105da stosunkowo blisko. Tyle, \u017ce dotarcie tam drog\u0105 l\u0105dow\u0105 zaj\u0119\u0142o nam dwa dni. Z Krakowa do Przemy\u015bla (21 z\u0142 zni\u017cka studencka) jechali\u015bmy ok. pi\u0119ciu godzin. Do granicy dowi\u00f3z\u0142 nas busik (2 z\u0142), a p\u00f3\u017aniej marszrutka (25 hrywien – ok. 10z\u0142) zabra\u0142a nas do Lwowa. Tu pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze problemy – poci\u0105g do Czerniowc\u00f3w okaza\u0142 si\u0119 pe\u0142ny. Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce cho\u0107 pomys\u0142 wyjazdu zosta\u0142 przedstawiony przez portal podr\u00f3\u017cniczy, mowy nie by\u0142o o trzymaniu si\u0119 kurczowo planu (je\u015bli w og\u00f3le jaki\u015b by\u0142), wszystko pozosta\u0142o w backpakerskim stylu.\u00a0 W podr\u00f3\u017cach tego typu liczy si\u0119 przede wszystkim spontan, i chwytanie tego co proponuje nam los – wyl\u0105dowali\u015bmy wi\u0119c w Odessie. Nocny poci\u0105g kosztowa\u0142 zaledwie 95 hrywien (ok 36 z\u0142, zni\u017cek studenckich brak). Podr\u00f3\u017c szersz\u0105 (89 mm od Europy) i wype\u0142nion\u0105 weso\u0142\u0105 polsk\u0105 gromadk\u0105 kolej\u0105, okaza\u0142a si\u0119 zaskakuj\u0105co przyjemna. Sama Odessa… Odessa! Tak jak w filmie, urzek\u0142a mnie rozpadaj\u0105cymi si\u0119 kamienicami i poczuciem ca\u0142kowitego zapomnienia. Jedynie s\u0142ynne schody, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 dramatyczn\u0105 rol\u0119 w klasyce Siergieja Eisensteina – okaza\u0142y si\u0119 zaskakuj\u0105co niewielkie, co swoj\u0105 drog\u0105 podkre\u015bla magi\u0119 kina.
\nOstatni odcinek Odessa – Kiszyni\u00f3w pokonali\u015bmy poci\u0105giem (75 hrywien ok. 29 z\u0142), w tym momencie w tr\u00f3jk\u0119 – ja, Natasza i Paulina. Nie po raz pierwszy i nie po raz ostatni grupa si\u0119 rozdzieli\u0142a. Ca\u0142kowity koszt dojazdu do Kiszyniowa wyni\u00f3s\u0142 98z\u0142, Mo\u0142dawia z pewno\u015bci\u0105 by\u0142a tego warta.<\/p>\n

\"lokals\"<\/a>
Kiszyni\u00f3w. Fot. Roman Husarski<\/figcaption><\/figure>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b bior\u0105cych udzia\u0142 w szalonym sylwestrze, nie posiada\u0142a noclegu (o przepraszam, kto\u015b mia\u0142 ze sob\u0105 namiot) i \u017cywi\u0142a nadziej\u0119 na znalezienie czego\u015b (lub kogo\u015b) na miejscu. Jakim\u015b „dziwnym trafem” i ja nale\u017ca\u0142em do tej grupy, ale mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie podr\u00f3\u017cowa\u0107 z dwiema dziewczynami, z kt\u00f3rymi odby\u0142em warsztaty w Poczdamie kilka tygodni wcze\u015bniej. Paulina i Natasza by\u0142y bodaj\u017ce jedynymi osobami, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 ogarn\u0105\u0107 na sylwestra coucha. Niestety odpisa\u0142, \u017ce mo\u017ce przenocowa\u0107 jedynie dwie osoby. W poci\u0105gu pomy\u015bla\u0142em, \u017ce i ja m\u00f3g\u0142bym spr\u00f3bowa\u0107 w Odeskim Mcdonaldzie (kt\u00f3rego jako hejter u\u017cywam jedynie dla wifi i toalety \ud83d\ude42 ). Napisa\u0142em wiadomo\u015b\u0107 na grupie Kiszyniowa z pro\u015bb\u0105 o pomoc. Mia\u0142em ze sob\u0105 \u015bpiw\u00f3r, wi\u0119c liczy\u0142em, \u017ce kto\u015b si\u0119 zlituje i znajd\u0119 miejsce na czyjej\u015b pod\u0142odze. Niestety… Generalnie wiadomo\u015bci na ostatni\u0105 chwil\u0119 rzadko si\u0119 sprawdzaj\u0105, ale kilka razy ju\u017c mi si\u0119 poszcz\u0119\u015bci\u0142o.<\/span> Zawsze mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107.
\nOstatecznie, ju\u017c szykuj\u0105c si\u0119 na najgorsze (noc na dworcu w Kiszyniowie)\u00a0 stan\u0105\u0142em przed couchserferem dziewczyn z g\u0142upi\u0105 min\u0105...<\/span> Po chwili jechali\u015bmy ju\u017c<\/del> wsp\u00f3lnie do jego mieszkania. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, postawi\u0142em Dimitrieja w niewygodnej sytuacji. G\u0142upio zostawi\u0107 kogo\u015b na dworcu bez opcji na nocleg, prawda? Na szcz\u0119\u015bcie nie wygl\u0105da\u0142, jakby sytuacja sprawi\u0142a mu wi\u0119kszy problem i szybko si\u0119 polubili\u015bmy – a przynajmniej tak\u0105 mam nadziej\u0119.<\/p>\n

\"pomnik<\/a>
Pomnik Lenina w Kiszyniowie. Fot. Paulina Bukowska<\/figcaption><\/figure>\n

Dimitri okaza\u0142 si\u0119 idealnym hostem. M\u00f3wi\u0142 \u015bwietnym angielskim, i ju\u017c nast\u0119pnego dnia oprowadza\u0142 nas po Kiszyniowie.
\nTo co mnie zaskoczy\u0142o, to du\u017ca ilo\u015b\u0107 przyzwoitych samochod\u00f3w. Na Ukrainie \u0141ady widzi si\u0119 co chwil\u0119, a tu standardy by\u0142y bardziej europejskie. Dopiero drogi przypomnia\u0142y mi, \u017ce znalaz\u0142em si\u0119 w jednym z najbiedniejszych kraj\u00f3w Europy. Wieczorem taks\u00f3wkarz jecha\u0142 prawie slalomem wymijaj\u0105c dziury i ma\u0142e pag\u00f3rki, a jak podkre\u015bli\u0142 Dimitri, w niekt\u00f3rych miejscach na po\u0142udniu kraju w og\u00f3le nie ma asfaltowych dr\u00f3g. Zabawnie przedstawia si\u0119 te\u017c sytuacja chodnik\u00f3w, kt\u00f3re z powodu braku odpowiednich s\u0142u\u017cb pokry\u0142a gruba warstwa lodu. <\/del>Cho\u0107 si\u0119 stara\u0142em, nieraz wywin\u0105\u0142em or\u0142a. Z drugiej strony, darmowe lodowisko te\u017c ma jakie\u015b plusy – dla dzieci i co poniekt\u00f3rych.
\nMimo wszystko stolica wygl\u0105da do\u015b\u0107 przyzwoicie, zapewne by mie\u0107 pe\u0142ny ogl\u0105d Mo\u0142dawii nale\u017ca\u0142oby odwiedzi\u0107 prowincj\u0119 kraju, a zw\u0142aszcza dwa regiony autonomiczne: Gagauzj\u0119 i Naddniestrze. Pomimo niezale\u017cno\u015bci zagwarantowanej przez Rosj\u0119, ich <\/span><\/span>niepodleg\u0142o\u015b\u0107 nie jest uznawana przez \u017cadne pa\u0144stwo na \u015bwiecie, jedynie przez podobne twory jak np. Abchazj\u0119.<\/p>\n

\"Stefan<\/a>
Pomnik Stefana III Wielkiego. Fot. Roman Husarski<\/figcaption><\/figure>\n

Niedaleko mieszkania naszego hosta, znajdowa\u0142 si\u0119 ma\u0142y targ.
\n– Niedawno w centrum otworzyli sklep z ekologiczn\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105, ale przecie\u017c prawdziwe eko jest w\u0142a\u015bnie tutaj. I to du\u017co taniej! – skomentowa\u0142 Dimitri. I rzeczywi\u015bcie, lokalne babinki sprzedawa\u0142y tu konfitury, kiszone og\u00f3rki czy suszone owoce.
\nDo centrum mieli\u015bmy ok. p\u00f3\u0142 godziny, ale z poruszaniem nie by\u0142o \u017cadnego problemu.\u00a0 Lokalne marszrutki je\u017adzi\u0142y cz\u0119sto, bilet przewa\u017cnie kosztowa\u0142 2 leje\u00a0 (ok. 50 gr.) za przejazd.\u00a0 Jad\u0105c, mijali\u015bmy bloki mieszkaniowe, pami\u0119taj\u0105ce czasy g\u0142\u0119bokiego komunizmu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rze\u017ab i budynk\u00f3w te\u017c utrzymana jest w socrealistycznym stylu. Histori\u0119 regionu \u015bwietnie pokazuj\u0105 losy pomnik\u00f3w, sprzed g\u0142\u00f3wnego parku w centrum Kiszyniowa. Najpierw urz\u0119dowa\u0142 tu car Aleksander II, potem kr\u00f3l Rumunii Ferdynand I, w okresie niepodleg\u0142o\u015bci miejsce to zajmowa\u0142 Stefan III Wielki, a w okresie komunizmu zast\u0105pi\u0142 go Stalin. Dzi\u015b na miejscu ponownie stoi Stefan, w polskich \u017ar\u00f3d\u0142ach zwany Steczkiem, dumnie podnosz\u0105c krzy\u017c ku niebu. Mo\u0142dawski hospodar znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na wszystkich nomina\u0142ach tego kraju, kt\u00f3re zk\u0105din\u0105d przypominaj\u0105 mi banknoty ze znanej gry planszowej Monopoly.<\/p>\n

Podobnie jak na Ukrainie i tu, co krok wida\u0107 policj\u0119. Ilo\u015b\u0107 o niczym jeszcze nie \u015bwiadczy, co udowodni\u0142y zamieszki w kwietniu 2009 roku.\u00a0 Policja uciek\u0142a wtedy przed rozw\u015bcieczonym t\u0142umem, kt\u00f3ry wdar\u0142 si\u0119 i zdewastowa\u0142 parlament. W wyniku zamieszek, rz\u0105dz\u0105ca Komunistyczna Partia odda\u0142a w\u0142adz\u0119 opozycji. W Mo\u0142dawii wszystko jest wi\u0119c mo\u017cliwe!
\nDziwn\u0105 sytuacj\u0119 z lokaln\u0105 policj\u0105 mieli te\u017c, poznani przez nas w podr\u00f3\u017cy Polacy. Mundurowi zadeklarowali im darmow\u0105 podw\u00f3zk\u0119 na dworzec autobusowy, z czego oczywi\u015bcie nasi rodacy\u00a0 skorzystali. Wtedy policjanci roztoczyli przed nimi wizj\u0119 pe\u0142nego niebezpiecze\u0144stw dworca\u00a0 i sami zaproponowali\u00a0 „uczciwego” taks\u00f3wkarza. Nasi zap\u0142acili policji 50 lej\u00f3w w podzi\u0119ce, po czym odjechali taks\u00f3wk\u0105. Go\u015b\u0107 zawi\u00f3z\u0142 ich co prawda na miejsce, ale kaza\u0142 zap\u0142aci\u0107 sobie 100 lej\u00f3w, przy czym \u015brednia cena to 30.\u00a0 Rodacy nie mogli salwowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105, bo drzwi zosta\u0142y zablokowane od wewn\u0105trz. Pomimo wi\u0119c \u0142adnych (zakupionych od w\u0142och\u00f3w) mundur\u00f3w, radz\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 w Mo\u0142dawii zwraca\u0107 na policj\u0119.<\/p>\n

\"Polcja\"<\/a>
Mo\u0142dawska policja. Fot. Roman Husarski<\/figcaption><\/figure>\n

Sam sylwester rozpocz\u0119li\u015bmy z przem\u00f3wieniem Putina, po czym udali\u015bmy si\u0119 na g\u0142\u00f3wny plac. Dotarli\u015bmy tu\u017c po zako\u0144czeniu przem\u00f3wienia prezydenta Mo\u0142dawii. Jak podkre\u015bli\u0142 Dimitri, za czas\u00f3w komunizmu, opozycja praktycznie nie istnia\u0142a. Po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tym pierwszym, w\u0142a\u015bciwie wszystkie stanowiska w nowo utworzonych partiach, zosta\u0142y obsadzone przez rz\u0105dz\u0105cych wcze\u015bniej ludzi – do dzi\u015b nie uda\u0142o si\u0119 w tej kwestii wiele zmieni\u0107.
\nSam pokaz fajerwerk\u00f3w naprawd\u0119 robi\u0142 du\u017ce wra\u017cenie, gdzieniegdzie odpalono te\u017c chi\u0144skie lampiony modne w ostatnich latach. Imprezuj\u0105c na placu, spotkali\u015bmy reszt\u0119 ekipy z Peronu 4 . Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce po wizycie w ko\u015bciele, znale\u017ali noclegu u lokalnej polskiej rodziny. Z powodu zimna szybko ruszyli\u015bmy w poszukiwaniu imprezy. Ostatecznie wyl\u0105dowali\u015bmy na ekskluzywnej dom\u00f3wce, pewnego Kanadyjczyka. W skr\u00f3cie,\u00a0\u00f3w go\u015b\u0107 by\u0142 zauroczony lokaln\u0105 dziewczyn\u0105 i nie przejmowa\u0142 si\u0119 ok. trzydziestoletni\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 wieku, zaprosi\u0142 j\u0105 i jej znajomych na imprez\u0119. Na nasze szcz\u0119\u015bcie Dimitri by\u0142 w gronie zaproszonych. By\u0142 wi\u0119c kawior, francuskie wina i sery. W spokojnej atmosferze doczekali\u015bmy ranka. Pozosta\u0142o troch\u0119 g\u0142upie uczucie niedopasowania do atmosfery „salon\u00f3w”, ale nawet nie mia\u0142em stroju wieczorowego. Taki polski ziemniak.<\/p>\n

\"hipi<\/a>
W hipi komunie. Dimitri i ja. Fot. Paulina Bukowska<\/figcaption><\/figure>\n

Ostatecznie zostali\u015bmy jeszcze dwa dni w Kiszyniowie. Z wartych odnotowania sytuacji dodam, \u017ce odwiedzili\u015bmy lokaln\u0105 hipisowsk\u0105 komun\u0119 i zwiedzili\u015bmy opuszczony betonowy cyrk, kt\u00f3remu zreszt\u0105 po\u015bwi\u0119c\u0119 kolejny wpis. By obraz Mo\u0142dawii by\u0142 pe\u0142ny, pozostaje mi opisa\u0107 sytuacj\u0119 z granicy.
\nWje\u017cd\u017caj\u0105c do Mo\u0142dawii otrzymali\u015bmy piecz\u0105tk\u0119 do paszportu jedynie od strony ukrai\u0144skiej. Co w\u0142a\u015bciwie oznacza\u0142o, \u017ce przebywali\u015bmy w kraju nielegalnie. Generalnie nie zaprz\u0105ta\u0142em sobie tym g\u0142owy, ale nie by\u0142em zaskoczony, gdy na granicy zosta\u0142em wywo\u0142any do budki kontrolnej. Przywita\u0142 mnie m\u0142ody funkcjonariusz, a na komputerze pisa\u0142a funkcjonariuszka.
\nNareszcie przyda\u0142y si\u0119 moje podstawy rosyjskiego. Zacz\u0105\u0142em t\u0142umaczy\u0107 si\u0119, \u017ce w poci\u0105gu nikogo nie by\u0142o, ale po chwili\u00a0 stra\u017cnik przerwa\u0142 mi.<\/p>\n

– Nie ma piecz\u0105tki, trudno, ale problem jest inny. Wy mo\u017cecie w Mo\u0142dawii przebywa\u0107 jedynie 72 godziny, a ile byli\u015bcie? – zd\u0119bia\u0142em. Jakie 72 godziny? Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, nie sprawdza\u0142em zasad dotycz\u0105cych pobytu Polak\u00f3w w tym kraju. Po chwili zrozumia\u0142em, \u017ce tu chodzi jedynie o \u0142ap\u00f3wk\u0119. Postanowi\u0142em si\u0119 wykr\u0119ci\u0107, jako\u015b ci\u0119\u017cko mi by\u0142o po prostu si\u0119gn\u0105\u0107 do kieszeni po pieni\u0105dze. Sytuacja przeci\u0105ga\u0142a si\u0119, a m\u00f3j paszport pow\u0119drowa\u0142 na bok. Gdy zapyta\u0142em o ambasad\u0119 ch\u0142opak jedynie prychn\u0105\u0142.<\/p>\n

– Tu nie potrzeba ambasady. Po co tobie i nam problemy – oczywi\u015bcie \u017cadnego telefonu nie mia\u0142em, zreszt\u0105 m\u00f3j telefon nie dzia\u0142a\u0142.<\/p>\n

– W takim razie co ja mog\u0119 zrobi\u0107 – zapyta\u0142em zrezygnowany, a go\u015b\u0107 mi na to wprost:<\/p>\n

– Dasz noworoczny prezent tej pi\u0119knej pani i po sprawie.<\/p>\n

– A dobra, prosz\u0119 – w tym momencie troch\u0119 ju\u017c rozbawiony, si\u0119gn\u0105\u0142em do portfela. Pi\u0119\u0107 dolar\u00f3w wyda\u0142o mi si\u0119 troch\u0119 za du\u017c\u0105 \u0142ap\u00f3wk\u0105 (a jak si\u0119 podziel\u0105?) wi\u0119c da\u0142em im cztery. U\u015bmiech zago\u015bci\u0142 na twarzach funkcjonariuszy. Rozleg\u0142 si\u0119 stukot wbijanej w paszport piecz\u0105tki. Drugi raz w \u017cyciu na granicy wr\u0119czy\u0142em \u0142ap\u00f3wk\u0119. Pierwsza by\u0142a na kambod\u017ca\u0144skiej granicy, ale tam urz\u0119dnicy poprosili o pieni\u0105dze na „dodatkow\u0105 papierkow\u0105 robot\u0119”; w Mo\u0142dawii wszystko by\u0142o wprost.
\nPo chwili stra\u017cnicy graniczni poprosili do budki moj\u0105 kole\u017cank\u0119. Widzia\u0142em, \u017ce odbywa si\u0119 tam ten sam cyrk, tyle \u017ce Natasza nie uczy\u0142a si\u0119 rosyjskiego. Zawo\u0142ano mnie na pomoc.<\/p>\n

– Roman, wyt\u0142umacz tej pani czego nie rozumie – poprosi\u0142a funkcjonariuszka. Wtedy powiedzia\u0142em, \u017ce podr\u00f3\u017cujemy razem, jeste\u015bmy tylko studentami i nie mamy pieni\u0119dzy. Ponownie rozleg\u0142 si\u0119 charakterystyczny stukot i byli\u015bmy wolni. Chyba naj\u015bmieszniejsza wydaje mi si\u0119 relacja Nataszy na temat jej rozmowy z skorumpowanym stra\u017cnikiem.<\/p>\n

– Natasza ty ponimajesz?<\/p>\n

– Ja panimaju.<\/p>\n

– Niet, ty nie panimajesz. Roman panimajet!<\/p>\n

Takie zagrywki jak z 72 godzinami na mo\u0142dawskiej granicy to norma. Dimitri doda\u0142, \u017ce przedstawiciele w\u0142adzy zawsze znajd\u0105 pretekst do wyci\u0105gania pieni\u0119dzy od ludzi wok\u00f3\u0142. Raz doczepili si\u0119 do niego tylko dlatego, \u017ce nie mia\u0142 ze sob\u0105 ksi\u0105\u017ceczki wojskowej. Pami\u0119tam, \u017ce spotkany w autobusie Polak skrytykowa\u0142 moje podej\u015bcie do sytuacji, wed\u0142ug niego powinienem i\u015b\u0107 w zaparte, krzycze\u0107 i grozi\u0107 ambasad\u0105. Mo\u017ce mia\u0142 racj\u0119, ale takie metody to chyba dla mnie gra nie warta \u015bwieczki, 12 z\u0142 to nie za du\u017ca kwota. Co ciekawe w Kambod\u017cy \u0142ap\u00f3wka wynosi\u0142a podobn\u0105 kwot\u0119.
\nTaki to by\u0142 sylwester pe\u0142en przyg\u00f3d. W i\u015bcie spektakularnym stylu!<\/p>\n

\"Od<\/a>
W opuszczonym cyrku.
Od lewej: Dimitri, Ja, Paulina i Natasza. Fot. Paulina Bukowska<\/figcaption><\/figure>\n

ps. By\u0107 mo\u017ce kto\u015b czytaj\u0105c ten tekst, pomy\u015bla\u0142: Czy jest co\u015b z czym mi si\u0119 kojarzy Mo\u0142dawia?
\nPoni\u017cej ma\u0142a podpowied\u017a.<\/p>\n